Публикации из СМИ

http://www.hayernaysor.am/1340009193

Гагик Габриелян

Похвально, что ничто не остается на бумаге

На днях завершился 8-й международный конкурс имени Арама Хачатряна, которому содействует также фонд «Арам Хачатрян».

Представляем беседу «Армяне сегодня» с руководителем фонда «Арам Хачатрян» Гагиком Габриеляном.

- Фонд «Арам Хачатрян» создан в 2002 году, в канун 100-летнего юбилея Арама Хачатряна, усилиями сына композитора Карена Хачатряна, руководителя программы «Новые имена Армении» Сильвы Мекинян и моими, Гагика Габриеляна. По завершении подготовительных работ, в 2003 году, в Москве с большим размахом отметили 100-летие Арама Хачатряна.

Фонд занимается не только музыкальной пропагандой, он помогает и непосредственно участвует в ряде культурных мероприятий. Например, в 2006 году, в рамках Дней армянского искусства в России, организовали концерты, выставки.

В Третьяковской галерее участвовали в организации и открытии выставки, посвященной 130-летию Мартироса Сарьяна, в Музее изобразительных искусств им. Пушкина - организации выставки работ всемирно известны художников, находящихся в музеях Армении.

В 2011 году в Московском Доме музыки организовали большой концерт, посвященный 20-летию Независимости Армении. Пригласили главного дирижера Национального оперного театра Карена Дургаряна, из Англии пригласили нашу соотечественницу, лучшую исполнительницу произведений Арама Хачатряна Карине Геворгян.

- Господин Габриелян, когда началось Ваше сотрудничество с конкурсом «Арам Хачатрян»?

- Сотрудничаем с первого же конкурса.

Основная идея конкурса принадлежит экс-министру культуры РА, бывшему послу РА в РФ Армену Смбатяну. Конечно, без поддержки руководства Республики конкурс не состоялся бы. Он мало-помалу занимает свое стабильное место в ряду мировых музыкальных конкурсов: растет число участников, усиливается состав жюри, в этом году пять из семи членов жюри были не армяне.

- Примечательно: не только большинство членов жюри были иностранцами, но и участников заключительного тура.

- Но ведь это кое о чем говорит. Например, армянские скрипачи не вышли в финал. Участники были сильные, но, что отметили также члены жюри, самым большим минусом армянских исполнителей были инструменты: все зависит от звучания. Я не говорю, что должны быть непременно Амади и Страдивари, но хороший инструмент - важное условие.

Когда встретились с министром культуры РА, были на приеме у Первой леди, все члены жюри поднимали этот вопрос и попросили помочь скрипачам инструментами.

- Это единственная причина?

- Давайте учитывать и другое: ни один из наших музыкантов, занимавших какое-либо место на конкурсах, не учились в одной лишь консерватории: с третьего-четвертого курса уезжали в Москву.

- То есть консерватория не дает соответствующих знаний?

- Еще при Советском Союзе было своеобразное положение. Существовали музыкальные корифеи - Леонид Коган, Мстислав Ростропович и другие, которые занимали главенствующие позиции: их ученики могли участвовать и занимать хорошие места в любых конкурсах. По этой причине многие предпочитали продолжать учебу в Москве.

Еще в прошлом году я как-то сказал, что вся Армения заразилась дудуком, 8 из 10 мест госзаказа в консерватории выделено для дудука. Но ведь дудукист, после окончания, может, например, играть на свадьбах или других мероприятиях и зарабатывать деньги. А где играть классическому музыканту, чтобы заработать?

Необходима государственная забота, нужно выделять больше бесплатных мест для струнных, духовых инструментов.

Сегодня на пространстве бывшего Советского Союза «голод» на духовых музыкантов, тогда как в свое время основную часть исполнителей на духовых инструментах в Московском симфоническом оркестре составляли армяне.

Когда в свое время у нас не было дирижеров, решением правительства Армении Давида Ханджяна направили на учебу за границу. После возвращения он стал главным дирижером Симфонического оркестра Армении.

Необходимо также участие спонсоров - они также должны обратить на эту сферу внимание.

- Господин Габриелян, призы на конкурс «Арам Хачатрян» фонд учреждает постоянно?

- Да, и в этом году приз фонда «Арам Хачатрян» составлял 1000 долларов США - за виртуозное исполнение его получил испанец Пабло Мартин Асеведо.

- Господин Габриелян, а из чего складываются финансы фонда?

- Государственного финансирования у нас нет, когда осуществляем какой-либо проект - начинаем искать благотворителей.

В этом году во второй раз должны провести в Берлине конкурс-фестиваль, посвященный Комитасу. Учредитель Ваграм Екавян - замечательная личность, купил замок в 30 километрах от Берлина, где и проводится конкурс-фестиваль.

Из Армении приглашена Государственная академическая капелла под управлением Ованеса Чекиджяна.

Председатель жюри, уже во второй раз, Томас Бухоц, главный дирижер оперного театра города Галле. Он работал также в Ереванской консерватории, супруга, Гермине Бухоц, работает в арменоведческом центре «Месроп Маштоц» университета Галле.

- Господин Габриелян, во время нашей предыдущей беседы Вы сказали, что с армянской общиной также имеете связи.

- В 1988 году решением правительства Армении в Москве был создан Армянский культурный центр в здании Лазаревского университета, который финансировало Министерство культуры Армении, где я и работал. Культурный центр функционировал до 1994 года. В 1999 году работал в посольстве Армении, потом открыли Культурный центр, который, однако, сегодня не функционирует.

Сегодня считаюсь советником посла на общественных началах, а в Союзе армян России занимаюсь культурными проектами.

Проектов много: в этом году собираемся с большим размахом отметить юбилей Саят-Нова и 500-летие армянского книгопечатания.

Недавно в Москве состоялось шахматное первенство между разными общинами, первое место заняла сборная Союза армян России.

- Чем хотели бы завершить нашу беседу?

- Очень хорошо, что существует Министерство Диаспоры РА. Удивился, когда посетил Министерство Диаспоры и увидел, какая здесь проводится работа.

А министра Грануш Акопян знаю давно.

Когда она в первый раз приехала в Москву, встретилась с общиной и, как говорится, начала говорить без бумажки, все восхищенно слушали.

Трудная работа, но похвально, что все программы постепенно претворяются в жизнь и ничто не остается на бумаге.

Совместные программы у нас также имеются: участвуем в программе «Ари тун», в этом году из России 16 танцевальных ансамблей и два хора примут участие в фестивале «Моя Армения».

Беседовала
Лусине АБРАМЯН


Գագիկ Գաբրիելյան

Գովելի է, որ ոչինչ թղթի վրա չի մնում

Օրերս ավարտվեց Արամ Խաչատրյանի անվան 8-րդ միջազգային մրցույթը, որի աջակիցներից է նաև «Արամ Խաչատրյան» հիմադրամը։

Ներկայացնում ենք «Հայերն այսօրի» հարցազրույցը «Արամ Խաչատրյան» հիմնադրամի ղեկավար Գագիկ Գաբրիելյանի հետ.

Արամ Խաչատրյան» հիմնադրամը ստեղծվել է 2002 թվականին՝ Արամ Խաչատրյանի 100-ամյակին նվիրված տոնակատարություններին ընդառաջ, կոմպոզիտորի որդի Կարեն Խաչատրյանի, «Հայաստանի նոր անուններ» ծրագրի ղեկավար Սիլվա Մեքինյանի և իմ՝ Գագիկ Գաբրիելյանի ջանքերով։ Նախապատրաստական աշխատանքներից հետո՝ 2003 թվականին, Մոսկվայում մեծ շուքով նշեցինք Արամ Խաչատրյանի 100-ամյակը։

Հիմադրամը միայն երաժշտության քարոզչությամբ չի զբաղվում, այն օգնում և անմիջական մասնակցություն է ունենում մշակութային մի շարք միջոցառումների։ Օրինակ՝ 2006 թվականին Ռոսաստանում Հայ արվեստի օրերի շրջանակներում կազմակերպեցինք համերգներ, ցուցահանդեսներ։

Տրետյակովյան ցուցասրահում մասնակցություն ունեցանք Մարտիրոս Սարյանի ծննդյան 130-ամյակին նվիրված ցուցահանդեսի բացմանը և կազմակերպմանը, Պուշկինի անվան կերպարվեստի թանգարանում՝ Հայաստանի թանգարաններում գտնվող աշխարհահռչակ նկարիչների գործերի ցուցահանդեսի կազմակերպմանը։

2011 թվականին Մոսկվայի Երաժշտության տանը Հայաստանի անկախության 20-ամյակին նվիրված մեծ համերգ կազմակերպեցինք։ Հրավիրեցինք Ազգային օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժոր Կարեն Դուրգարյանին, Անգլիայից հրավիրեցինք մեր հայրենակցուհի, Արամ Խաչատրյանի գործերի լավագույն կատարող Կարինե Գևորգյանին։

- Պարո´ն Գաբրիելյան, ե՞րբ եք սկսել համագործակցել «Արամ Խաչատրյան» մրցույթի հետ։

- Առաջին մրցույթից իսկ համագործակցոմ ենք։

Մրցույթի հիմնական գաղափարը ՀՀ մշակույթի նախկին նախարար, Ռուսաստանում ՀՀ նախկին դեսպան Արմեն Սմբատյանինն է: Իհարկե, եթե չլինի Հանրապետության ղեկավարության աջակցությունը, մրցույթը տեղի չի ունենա։ Այն կամաց-կամաց իր կայուն տեղն է գրավում համաշխարհային երաժշտական մրցույթների շարքում. մասնակիցների թիվն է ավելանում, ժյուրիի կազմն է ուժեղանում. այս տարի ժյուրիի յոթ անդամներից հինգն այլազգի էին։

-Հետաքրքիր է՝ ոչ միայն ժյուրիի անդամների մեծամասնությունն էր այլազգի, այլև՝ եզրափակիչ փուլ անցածների։

- Բայց դա որոշ բաների մասին է խոսում, չէ՞։ Օրինակ՝ հայ ջութակահարները եզրափակիչ չմտան. ինչո՞ւ։ Մասնակիցները ուժեղ էին, բայց, ինչը նաև ժյուրիի անդամները նշեցին, հայ կատարողների ամենամեծ մինուսը գործիքն էր. ամեն ինչ կախված է հնչողությունից։ Չեմ ասում, որ պարտադիր Ամատի, Ստրադիվարիուս լինի, բայց լավ գործիքը կարևոր նախապայման է։ 

Երբ հանդիպեցինք ՀՀ մշակույթի նախարարին, ընդունելություն ունեցանք ՀՀ նախագահի տիկնոջ մոտ, բոլոր ժյուրիի անդամներն այս հարցը բարձրացրին և խնդրեցին ջութակահարներին գործիքներով օգնել։

- Դա՞ է միակ պատճառը։

- Եկեք այլ բան ևս հաշվի առնենք. մեր բոլոր երաժիշտները, երբ որևէ մրցույթում ինչ-որ տեղ են զբաղեցրել, ոչ մեկը միայն Կոնսերվատորիայում չի ուսանել. երրորդ, չորրորդ կուրսից գնում են Մոսկվա։

- Այսինքն, Կոնսերվատորիան համապատասխան գիտելիքներ չի՞ տալիս։

- Դեռ Խորհրդային Միության ժամանակ յուրատեսակ դրվածք կար։ Գոյություն ունեին երաժշտության ռահվիրաներ՝ Լեոնիդ Կոգան, Մստիսլավ Ռոստրոպովիչ և այլք, ովքեր իշխող դիրք ունեին. եթե նրանց ուսանողն էիր, կարող էիր մասնակցել ցանկացած մրցույթի և լավ տեղեր զբաղեցնել։ Այդ պատճառով շատերը նախընտրում էին ուսումը շարունակել Մոսկվայում։

Դեռ անցյալ տարի մի առիթով ասացի, որ ամբողջ Հայաստանը «դուդուկացավով» է վարակված, Կոնսերվատորիայի պետպատվերով տասը տեղերից ութը դուդուկին է հատկացված։ Բայց չէ՞ որ դուդուկահարը ավարտելուց հետո կարող է, օրինակ, հարսանիքներին կամ այլ առիթներին նվագել և դրամ վաստակել, բայց դասական երաժիշտը որտե՞ղ պետք է նվագի, որ կարողանա դրամ վաստակել։

Անհրաժեշտ է պետական հոգածություն, պետք է շատ անվճար տեղեր հատկացվեն լարային, փողային գործիքներին։

Այսօր նախկին Խորհրդային Միության տարածքում փողային երաժիշտների «սով» է, երբ ժամանակին Մոսկվայի սիմֆոնիկ նվագախմբի փողային գործիքներ նվագողները հիմնականում հայեր էին։

Երբ ժամանակին մենք դիրիժորներ չունեինք, Հայաստանի կառավարության որոշմամբ Դավիթ Խանջյանին ուղարկեցին արտասահմանում սովորելու։ Վերադառնալուց հետո նա  դարձավ Հայաստանի սիմֆոնիկ նվագախմբի գլխավոր դիրիժորը։

Անհրաժեշտ է նաև հովանավորների մասնակցությունը, նրանք պետք է այս ոլորտին նույնպես ուշադրությոն դարձնեն։

- Պարո´ն Գաբրիելյան, «Արամ Խաչատրյան» մրցույթին հիմնադրամը պարբերաբա՞ր է մրցանակ շնորհում։

- Այո´, և այս տարի «Արամ Խաչատրյան» հիմադրամի մրցանակը՝ 1000 ԱՄՆ դոլար, վիրտուոզ կատարման համար ստացավ իսպանացի Պաբլո Մարտին Ասեվեդոն։
- Պարո´ն Գաբրիելյան, իսկ հիմնադրամի ֆինանսներն ինչպե՞ս են գոյանում։

- Պետական ֆինանսավորում չունենք, երբ որևէ նախագիծ ենք իրականացնում, սկսում ենք բարերարներ փնտրել։
 Այս տարի երկրորդ անգամ Բեռլինում պետք է անցկացնենք Կոմիտասին նիրված մրցույթ-փառատոնը։ Հիմնադիրը Վահրամ Եկավյանն է, հոյակապ անձնավորություն, ով Բեռլինից երեսուն կիլոմետր հեռավորության վրա գտնվող դղյակ է գնել, որտեղ և անցկացվում  է մրցույթ-փառատոնը։

Հայաստանից հրավիրված է Հովհաննես Չեքիջյանի ղեկավարած Հայաստանի պետական ակադեմիական երգչախումբը։

Ժյուրիի նախագահը, արդեն երկրորդ անգամ, Թոմաս Բուխոցն է, ով Հալլե քաղաքի Օպերային թատրոնի գլխավոր դիրիժորն է։ Վերջինս աշխատել է նաև Երևանի Կոնսերվատորիայում, կինը՝ Հերմինե Բուխոցը, աշխատում է Հալլե քաղաքի համալսարանի Մեսրոպ Մաշտոց հայագիտական կենտրոնում։

-Պարո´ն Գաբրիելյան, մեր նախնական զրույցի ժամանակ ասացիք, որ հայ համայնքի հետ նույնպես կապված եք։

- 1988 թվականին Հայաստանի Կառավարության որոշմամբ Մոսկվայում ստեծվեց Հայ մշակույթի կենտրոնը՝ Լազարյան ճեմարանի շենքում, որը ֆինանսավորում էր Հայաստանի մշակույթի նախարարությունը, որտեղ և աշխատում էի։ Մշակույթի կենտրոնը գործեց մինչև 1994 թվականը։ 1999 թվականին աշխատել եմ Հայաստանի դեսպանատանը, հետո բացեցինք Մշակույթի կենտրոն, որը, սակայն, այսօր չի գործում։

Այսօր համարվում եմ ՀՀ դեսպանի խորհրդականը՝ հասարակական կարգով, իսկ Ռուսաստանի հայերի միությունում զբաղվում եմ մշակութային նախագծերով։
Նախագծերը շատ են. այս տարի պատրաստվում ենք մեծ շուքով նշել Սայաթ-Նովայի հոբելյանը և Հայ գրատպության 500-ամյակը։

Վերջերս Մոսկվայում անցկացվեց Շախմատի առաջնություն տարբեր համայնքների միջև, առաջին տեղը գրավեց Ռուսաստանի հայերի միության հավաքականը։

-Ինչո՞վ կցանկանայիք եզրափակել Ձեր խոսքը։

- Շատ լավ է, որ գոյություն ունի ՀՀ սփյուռքի նախարարությունը։  Զարմացա, երբ այցելեցի Սփյուռքի նախարարություն և տեսա, թե ինչ աշխատանք է կատարվում
Իսկ նախարար Հրանուշ Հակոբյանին վաղուց եմ ճանաչում։

Երբ առաջին անգամ եկավ Մոսկվա և հանդիպեց համայնքի հետ և, ինչպես ասում են, առանց թղթի սկսեց խոսել, բոլորը հիացած լսում էին։
Դժվար աշխատանք է, բայց գովելի է, որ բոլոր ծրագրերը կամաց-կամաց ի կատար են ածվում, և ոչինչ թղթի վրա չի մնում։
Համատեղ ծրագրեր նույնպես ունենք. մասնակցում ենք «Արի տուն» ծրագրին, այս տարի Ռուսաստանից «Իմ Հայաստան» փառատոնին 16 պարախումբ, երկու երգչախումբ է մասնակցելու։

Զրուցեց  Լուսինե  Աբրահամյանը


Gagik Gabrielyan

“It is commendable that nothing stays on paper”

The 8th Aram Khachatryan International Competition recently drew to an end. One of the supporters was the Aram Khachatryan Foundation.

We present “Hayern Aysor”'s interview with Director of the Aram Khachatryan Foundation Gagik Gabrielyan.


In 2002, the composer's son Karen Khachatryan, Director of the “New Names of Armenia” program and I established the Aram Khachatryan Foundation, ahead of the celebrations dedicated to the 100th anniversary of Aram Khachatryan and celebrated the composer's 100th anniversary in Moscow after preparations in 2003.

The Foundation is not only involved in propagating Aram Khachatryan's music. It also helps and directly participates in several cultural events. For instance, we organized concerts and exhibitions as part of the Days of Armenian Arts in Russia in 2006.
We also participated in the opening and the organizing of an exhibition dedicated to the 130th birthday-anniversary of Martiros Saryan at Tretyakov Exhibition Hall and the organizing of exhibitions showcasing the works by world famous painters located in Armenia's museums at the Pushkin Fine Arts Museum.

In 2011, we organized a big concert dedicated to the 20th anniversary of Armenia's declaration of independence at the Moscow Music Home. We invited principal conductor of the National Opera Theater Karen Durgaryan, as well as our fellow Armenian from England, the best performer of Aram Khachatryan's works, Karine Gevorgyan.

“Hayern Aysor”: Mr. Gabrielyan, for how long have you been collaborating with the organizers of the Aram Khachatryan International Competition?

Gagik Gabrielyan: I have been collaborating with them since the first competition. It was former RA Minister of Culture, former RA Ambassador to Russia Armen Smbatyan who came up with the idea of organizing this competition. Of course, it wouldn't have turned into a reality without the Armenian government's support. It is slowly occupying its place among the series of international music competitions and is registering a higher turnout of participants and jury members. This year, we had five foreigners among the jury members.

“Hayern Aysor”: What's interesting is that not only were most of the jury members foreigners, but also those who made it to the finals.

G. G.: That already says something, doesn't it? For instance, Armenian violinists didn't make it to the final stage. Why? The participants were good, but everyone, including the jury members, said the biggest flaw of the Armenian performers was the sound of the instruments. Having a good instrument is an important prerequisite.
When we met the RA Minister of Culture and were received by the RA First Lady, all the jury members raised this issue and asked to help the violinists with procuring good instruments.

“Hayern Aysor”: Is that the only reason?

G. G.: Let's also take into account that all Armenian musicians that have won in any competition haven't only studied at the Conservatory. They go to Moscow after the third or fourth year.

“Hayern Aysor”: Doesn't the Conservatory provide the students with adequate knowledge?

G. G.: In the Soviet era, there were pioneers in music, including Leonid Koga, Mstislav Rostropovich and others who had a dominant role. If one was their student, he could participate in any competition and win. That is why many wished to continue their studies in Moscow.

Last year, on one occasion I said all Armenians in Armenia suffer from the "duduk contagion". Out of the ten spots for state orders at the Conservatory, eight are for the Armenian duduk. A duduk player can play at wedding ceremonies and other occasions and earn a living after graduating from the Conservatory, but where can a classical musician play to earn a living?

We need government support. We need to allocate many free spots for the string and brass instruments.

There is “hunger” for brass musicians in the post-Soviet territory. There was a time when Armenians were mainly the ones playing brass instruments in the Symphonic Orchestra of Moscow.

When we used to have conductors, the Armenian government decided to send David Khanjyan to study abroad. Upon his return, he became the principal conductor of the Symphonic Orchestra of Armenia.

We also need sponsors who also have to focus on this sphere.

“Hayern Aysor”: Mr. Gabrielyan, does the Aram Khachatryan Foundation grant a prize for the Aram Khachatryan International Competition periodically?

G. G.: Yes, and this year, Spanish musician Pablo Martin Acevedo received the 1,000 dollar prize of the Aram Khachatryan Foundation for his virtuoso performance.

“Hayern Aysor”: Mr. Gabirleyan, how does the foundation procure funding?

G. G.: We lack government funding and always start looking for benefactors whenever we start implementing a new project.
This year, we will be holding the second competition-festival dedicated to Komitas in Berlin. The founder is a wonderful person by the name of Vahram Yekavyan. He has purchased a castle located at a distance of thirty kilometers away from Berlin where we hold the competition-festival.

We have invited the State Academic Choir of Armenia led by Ohannes Chekidjian.
For the second time already, the jury will be headed by Thomas Bukhots, who is the principal conductor of the Opera Theater in Halle. Bukhots has also worked at Yerevan Conservatory, and his wife, Hermine Bukhots, works at the Mesrob Mashtots Armenology Center at the University of Halle.

“Hayern Aysor”: Mr. Gabrielyan, before our interview, you said you were also connected to the Armenian community.

G. G.: In 1988, I worked for the Armenian Cultural Center established in the building of the Lazaryan Lyceum in Moscow upon the decision of the Armenian government and funded by the Ministry of Culture of Armenia. The Cultural Center closed down in 1994. In 1999, I worked at the Embassy of Armenia, after which we established a Cultural Center, but it has been closed down.
Today, I am Advisor to the RA Ambassador for social affairs and am involved in implementing cultural projects for the Union of Armenians of Russia.

There are many projects ahead. This year, we are preparing to hold a grand celebration dedicated to Sayat-Nova's birthday-anniversary and the 500th anniversary of Armenian printing.

Recently, the team of the Union of Armenians of Russia won first place among the participants from different communities at the Chess Cup in Moscow.

“Hayern Aysor”: What would you like to say at the end?

G. G.: It is very nice to see that Armenia has a Ministry of Diaspora. I was surprised when I visited the ministry and saw the work that was being done.

I have known Minister Hranush Hakobyan for a long time now.

When she first visited Moscow and had a meeting with the local Armenian community and, as they say, started speaking without a paper in front of her, everyone listened to her with admiration.

It is a hard task, but it is also commendable to see how all projects slowly turn into a reality and that nothing stays on paper.
We also work on joint projects. We participate in the "Ari Tun" program, and 16 dance groups and two choirs from Russia will be taking part in this year's "My Armenia" Festival.

Interview by
Lusine Abrahamyan

Архив «Публикаций из СМИ»
Loading